Avantajlar

Ahşap projelerde neden daha yerel ve daha güvenli bir yaklaşım sunar?

Ahşap tarafta asıl fark yalnızca model kurabilmek değil; yerel yönetmelik mantığına uygun hesap yapabilmek ve perde içi elemanları ayrıntılı şekilde tahkik edebilmektir.

• ABTHYE ile uyumlu hesap yaklaşımı, dış kaynaklı genel çözümlerden daha yerel bir zemin sunar.
• Perde içindeki ara kiriş ve dikmelerin ayrıntılı tahkiki, narin ve güvensiz çözümleri daha erken görünür kılar.
• Diyaframsız ve yarı rijit davranış seçenekleri, daha gerçekçi sistem davranışı okumayı kolaylaştırır.

Programda ahşap yapı elemanları, yığma yapı elemanları ve betonarme yapı elemanları tek proje ve tek data içinde bütünleşik çözülebilmektedir. Bu durum programa benzersiz bir esneklik kazandırmaktadır.

Programın yurtdışı kaynaklı ahşap programlara göre en büyük üstünlüklerinden biri de 24.03.2024 tarih 32499 sayılı resmi gazetede yayınlanan Ahşap Binaların Tasarım, Hesap Ve Yapım Esasları (ABTHYE) ile uyumlu olarak Ahşap Bina hesaplarını bizim yönetmeliğimize göre yapabilmesidir. Yönetmeliğimiz Eurocode5 ile bir miktar benzerlik göstermesine rağmen ayrıştığı çok nokta bulunmaktadır. Dolayısı ile yurtdışı kaynaklı programlardan bizim yönetmeliğimize uygun sonuçlar beklemek çok mümkün olamamaktadır.

StatiCAD programında ise ahşap perde içindeki her bir çubuk elemanın zayıf yön, burkulma, burulma dahil tüm tahkikleri yapılmaktadır. Bu durum ahşap yapıdaki aşırı narin güvensiz tasarımın önüne geçmekte ve kanaatimizce yapının kullanım ve deprem performansını önemli ölçüde artırmaktadır.

StatiCAD programında diyaframsız/ yarı rijit diyaframlı analiz opsiyonları ile yapıdaki tüm bileşenlerin gerçeğe daha yakın davranışları dikkate alınabilmekte, rijit diyafram kabulünden kaynaklı (manuel olarak yapılması çok güç olan) ilave tahkiklerin yapılması ihtiyacı ortadan kalkmaktadır.

Yığma projelerde neden ayrı bir uzmanlık gerekir?

Yığma yapılar ekonomik olabilir; ancak deprem davranışı, duvar gerilmeleri ve konstrüktif kurallar nedeniyle ayrı bir disiplin ister. StatiCAD'in farkı, bu disiplini pratik bir proje akışına çevirmesidir.

• Yığma yapı yönetmeliğinin öngördüğü kayma, basınç ve detay kontrollerini otomatik yürütür.
• Yeni yığma tasarımı ile mevcut yapı performansını aynı ürün ailesi içinde ele alır.
• Grafik ekran, rapor ve çizim üretimi sayesinde yetersizlikleri daha hızlı okumayı sağlar.

Yığma yapılar en eski ve geleneksel yapı türüdür. Yığma binalarda düşey yükler ve deprem gibi yatay yükler duvarlara taşıtıldığından betonarme ve çelik binalara göre oldukça ekonomik yapılar yapılabilmesi mümkün olmaktadır. Yığma duvarları betonarme veya çelik yapı elemanlarına göre daha az sünek olduklarından deprem enerjisini yutma kapasiteleri daha düşüktür. Bununla beraber deprem yönetmeliğine uygun projelendirildiklerinde yapım hatalarına karşı daha az hassasiyet gösterebilirler.

StatiCAD ile modelleme yapılması bir betonarme hesap ve çizim programında yığma bina için döşeme hesabı yaptırmak kadar kolaydır. Binada yetersizlik olması halinde yetersiz olan yapı elemanları grafik ekranda yetersizlik durumuna göre değişik renklerde gösterilir.

Programda döşemelerden yatay hatıllara ve duvarlara üst katlardan alt katlara yük aktarımları sonlu elemanlar yöntemi veya klasik yönteme göre hassas bir şekilde yapılır. Katlara etkiyen yatay yükler burulma da dikkate alınarak yapı elemanlarına rijitlikleri oranında aktarılır.

Duvarların basınç gerilmesinin basınç dayanım gerilmesini geçip geçmediği ve kesme kuvvetinin kesme dayanımını geçip geçmediği tek tek tahkik edilir.

Yükler duvarlardan temellere aktarılır ve temellerde zemin gerilmesi ve temel kesiti kapasitesi tahkik edilir.

Program proje çizimlerini proje kapağı da dahil olmak üzere tek aşamada yanyana hazırlayabilmektedir.

Mevcut binalarda mevcut malzeme özellikleri girilerek analiz yapıldığında binanın deprem performans seviyesi hesaplanır. Çelik hasır ve püskürtme beton yardımıyla veya FRP ile güçlendirme yapılabilir. Güçlendirme yeterliliği güçlendirilmiş durum performans analizi, manto tabakası kayma dayanımı tahkiki, veya Deprem yönetmeliği 15C.4 formülü yardımıyla tahkik edilebilir.

Yığma Binaların, depreme dayanıklı olabilmesi için deprem yönetmeliğinin yığma binalar için öngördüğü tüm hesaplar yapılmalı ve öngörülen tahkikler (Kayma gerilmesi, basınç gerilmesi, konstrüktif kurallar) sağlanmalıdır. StatiCAD bunları otomatik ve oldukça detaylı şekilde yapmaktadır.

Yönetmelik hesabı yapılmış ve yapılmamış yığma yapı arasındaki kritik fark

Bu başlık, “hesap yapılmış proje” ile “kurala göre yapılmamış yapı” arasındaki farkın sadece formalite değil, doğrudan can güvenliği konusu olduğunu vurgular.

• Kayma gerilmeleri ve duvar dayanımı deprem anında kritik belirleyicidir.
• Yönetmelik hesabı, yapının ekonomik kalmasını engellemez; tersine güvenli ekonomik çözüm kurmaya yardım eder.
• Mühendislik hizmeti ile inşa edilen yığma yapı, kullanıcı güvenliği açısından somut fark yaratır.

Yığma binalar da diğer bina türleri gibi yapımı esnasında mühendislik hizmeti görmesi gereken ve deprem yönetmeliğinin de öngördüğü şekilde belirli kurallara göre yapılması gereken binalardır. Mesleğimizin uğraş alanı deprem anında ve sonrasında güvenli olacak binaların dizayn edilmesidir.

Depremde duvarlara gelecek kayma gerilmelerinin hesaplanarak yığma bina duvarlarının bu yüklere dayanabilecek şekilde ve deprem yönetmeliğinin öngördüğü diğer kurallara göre dizayn edilmesi binaların içerinde yaşayanların hayatlarını kurtarabilecek niteliktedir.

Elle veya Excel ile yürüyen akışlara göre neden daha hızlı ve daha güvenilir?

Bu başlık yalnız hız meselesi değildir. Yük aktarımı doğruluğu, tekrar hesap zorunluluğu ve karmaşık geometrilerde kabul edilebilir sonuç üretebilme kapasitesi de işin içindedir.

• Kabuk sonlu eleman ve üçgen/trapez dağılım yaklaşımı, ortalama kabullerden daha gerçekçi sonuç üretir.
• Revizyon gereken durumlarda haftalar yerine saatler içinde yeniden çözüm alınabilir.
• Nonortogonal ve karmaşık sistemlerde manuel yaklaşımın zorlandığı yerde daha savunulabilir analiz dili kurar.

StatiCAD döşemelerden diğer elemanlara yük aktarımı için kullanıcı seçimine bağlı olarak kabuk sonlu elemanlar veya üçgen/trapez dağılımlara göre yük analizini yapmaktadır. Söz konusu yöntemler Excel'de yapılabilecek ortalama gerilmeler dikkate alınarak yapılan yük aktarımına göre çok daha gerçekçi sonuçlar vermektedir.

Elle yapılan hesaplarda üçgen/trapez dağılımlara göre yük analizi işlemi çok uzun sürdüğünden ve kabuk sonlu elemanlarla yük aktarımı imkansıza yakın olduğundan, genellikle ortalama yük değerleri ile yetinilmektedir. Oysa yığma binalarda düşey yüklerin duvarlar için dağılımı sistemi fazlaca etkilemektedir.

Nonortogonal sistemlerde ise Excel tablolarıyla gerçeğe yakın ve kabul edilebilir hesap yapmak çok daha zahmetli olmaktadır.

StatiCAD Analiz Sonuçları, yazılımcı ve kullanıcılar tarafından defalarca kontrol edildiğinden hesaplardaki hata riski oldukça azalmaktadır.

Diğer çözümlere göre StatiCAD yaklaşımı

Buradaki ana fark, sadece kesit kurtaran hızlı sonuçlara değil; yönetmelik uygunluğu savunulabilen, raporlanabilen ve üretime dökülebilen bir proje diline odaklanılmasıdır.

• Hesapları kesit rahatlatmaya göre değil, yönetmelik mantığını koruyacak biçimde ele alır.
• Analiz, rapor ve çizim katmanlarının birbirine bağlı kalması teslim kalitesini güçlendirir.
• Özellikle yığma, ahşap ve eğrisel yapı gibi niş alanlarda daha savunulabilir çıktılar üretir.

Bazı programların kesitlerin kolay kurtarmasını sağlamak için hesapları düzgün yürütemediği gözlemlenmektedir. StatiCAD programında yönetmelik uygunluklarını ön planda tutarak çalışmalar devam etmektedir.